Posts Tagged ‘საქართველო’

ვინ მოგვპარა შობა?

“ბეჭდურ მედიაში” ლექტორმა პოსტის დაწერა გვთხოვა და აი ისიც, თუმცა სანამ ლექტორი წაიკითხვადეს, ჩემივე ბლოგის მეშვეობით ჩემს მკითხველს გავაცნობ

 

7 იანვარს საქართველოს  ქალაქების ცენტრალურ უბნებში ნაკლებად ან სულაც არ იგრძნობა საშობაო განწყობა. თითქოს მთელ ქვეყანას გრინჩების ლაშქარმა გადაუარა და მოსახლეობას სადღესასწაულო განწყობა წაართვა. შობა თანდათან ისე შეერწყა ახალ წელს, რომ ამ უკანასკნელმა ის სულ ბოლომდე შთანთქა. თუ ამერიკასა და ევროპის ქვეყნებში მოსახლეობა საშობაო ფასდაკლებებს, საშობაო არდადეგებს, საშობაოდ ე.წ. მეცამეტე ხელფასს ელოდება, ჩვენთან ეს ყველაფერი ახალ წელს უკავშირდება. ახალ წელთან არის დაკავშირებული საშობაო ნაძვის ხის მორთვაც და ერთმანეთისთვის საშობაო საჩუქრების გაკეთებაც. ქართველი ბავშვიც, დასავლელი თანატოლის მსგავსად 25 დეკემბერს ან თუნდაც 7 იანვარს კი არ ელის სანტა კლაუსს, არამედ ახალი წლის ღამეს.

დასავლეთში საუკუნეზე მეტია შობამ რელიგიური რიდე აიხადა და ევროპული კულტურის განუყოფელ ნაწილად იქცა. საკრალური მომენტი აქ ნაკლებად არის მნიშვნელოვანი, კულტურის მკვლევრები დიდი ხანია შეთანხმდნენ, რომ თვით თოვლის პაპაც კი ქრისტიანული ეკლესიის ერთ-ერთი უდიდესი წმიდანი-ნიკოლოზ საკვირველმოქმედია, ოღონდ ერთგვარი სახეცვლილი და გახალხურებული. სანტა კლაუსი ნათელი მაგალითია იმისა თუ როგორ აქცია მოდერნისტულმა თეოლოგიამ საკრალური პროფანულად.

ფილოსოფოსი გიორგი მაისურაძე საქართველოში შობის გაუფასურების ერთ-ერთ მთავარ მიზეზად კალენდარულ საკითხს ასახელებს.

”ადრე შობა ძალიან დიდი დღესასწაული იყო და მისი უკანა პლანზე გადაწევა იულიუსის კალენდარმაც გამოიწვია. მოსახლეობა კი ნაკლებად ინტერესდება აღნიშნული საკითხით, რაც შობის მივიწყებულ მდგომარეობაში ყოფნას კიდევ უფრო ახანგრძლივებს”

იმავე მოსაზრებას იზიარებს კულტუროლოგი ია უძილაურიც, მისი თქმით ახალი წლისთვის უპირატესობის მინიჭება იმან გამოიწვია რომ შობას ძველი სტილით ვზეიმობთ.

ცოტა განსხვავებული აზრი აქვს დეკანოზ ლევან მათეშვილს. მამა ლევანის თქმით შობის გაუფასურება ყოფით დონეზე საბჭოთა მმართველობის შედეგია.

”ნაძალადევი სოციალისტური ზეიმების პარალელურად ახალი წელი იყო ერთადერთი მოვლენა, რომელიც არ იკრძალებოდა, განსხვავებით რელიგიური დღესასწაულებისგან. სწორედ ამან განაპირობა რომ მოსახლეობამ შობასთან დაკავშირებული ტრადიციების ტრანსორმაცია ახალ წლის აღნიშვნაში მოახდინა”

მართლაც, საბჭოთა პერიოდში, აზრისა და წარმოდგენების შეზღუდული თავისუფლების პირობებში აღნიშნული საკითხი პრესაში ვერ პოულბდა ობიექტურ გაშუქებას, რადგან მკვლევარები იძულებულნი იყვნენ შობის აღმნიშვნელებში დაენახათ დასავლეთის სახელმწიფოს აგენტები და თვით შობაში კი ბურჟუების რეაქციული ძალა.

საბჭოთა სივრცეში შობის გაუფასურების პარალელურად სულ უფრო და უფრო მკვიდრდებოდა ის დასავლურ ცივილიზაციაში, ამას მოწმობს უამრავი ჰოლივუდური ფილმი შობაზე თუ მთელ მსოფლიოში ჰიტად გცეული საშობაო სიმღერები.

არადა თუ ისტორია დინამიკურად განვითარდებოდა შობას აღმოსავლეთ კულტურაში უნდა დაეკავებინა ის ადგილი, რაც დღეს მას აქვს დასავლურ ცივილიზაციაში. ბერძენი ღვთისმეტყველებისგან განსხვავებით, დასავლეთის თეოლოგებისათვის დამახასიათებელი იყო დიდი ემოციური დაძაბულობა. ლათინებისათვის ქრისტეს ცხოვრებაში უმთავრესი ეპიზოდი იყო მისი ჯვარცმა. აღმოსავლეთ ქრისტიანები კი პირიქით, წინა პლანზე სწევდნენ ქრისტეს ხორცშესხმას ანუ შობას, ღმერთის მიერ ადამიანური სხეულის მიღებას. სწორედ შობა მიაჩნდა ბიზანტიურ ღვთისმეტყველებას კაცობრიობის ხსნის საწინდრად. თუმცა აღმოსავლეთში წითელმა რევოლუციამ და დასავლეთში პროტესტანტების მიერ სოციალურ მსახურებაზე გადატანილმა აქცენტებმა ყველაფერი შეცვალა.  წითელმა ხელისუფლებამ მოახდინა შობის გამიწიერება აგრესიული და ძალდატანებითი მეთოდით, დასავლეთში კი პროტესტანტული და კათოლიკე ეკლესიის კონკურენციის შედეგად მივიღეთ მხიარული შობა, რომელიც ადვილად იპყრობს პოტენციური მრევლის ყურადღეაბას. სწორედ ამიტომ საშობაო ნაძვის ხეს გერმანიაში მცხოვრები თურქებიც დგამენ. შობას ყველა ზეიმობს, ღრმად მორწმუნე კათოლიკე, პროტესთანტი და ათეისტიც, ადგილობრივი ევროპელი თუ ჩასული აფრიკელი ან აზიელი ემიგრანტი. ის იქცა საყოველთაო დღესასწაულად.

მიუხედავად რადიკალური განსხვავებებისა ევროპულ და ქართულ შობას ერთი მთავარი რამ აერთიანებთ, ორივემ სეკულარული სახე მიიღო, მართალია ეს სახეები ძალიან განსხვავებულია, თუმცა ორივე სცილდება რელიგიურ ჩარჩოებს. თუ ჩვენთან შობა მარხვის დასასრულს, ღორის დაკვლასა და ხინკლაობის დასაწყისს უდრის, დასავლეთში ეს ოჯახის ერთად შეკრების მიზეზია. ქრისტე ორივე შემთხვევაში ნაკლებად ახსოვთ, თუმცა შობის აღნიშვნის დასავლური ტრადიცია ბევრად უფრო ახლოს დგას ქრისტიანობასთან, ვიდრე ქართული, ბოლოს და ბოლოს იესოს  შობაც ხომ მარიამისა და იოსების ოჯახური ბედნიერება იყო, როგორც ჩვენ დროში  25 დეკემბერი იქცა საშუალო სტატისტიკური ევროპული ოჯახის ბედნიერ დღედ.

Advertisements

სქელო, ქალუსია და კიდევ რამდენიმე

მალე ერთი თვე გახდება, რაც ერთ-ერთ ტურისტულ სააგენტოში დავიწყე მუშაობა, სამუშაოს სპეციპიკიდან გამომდინარე კვირაში მინიმუმ ორჯერ მიწევს ბავშვებს ექსკურსიაზე გავყვე, ბავშვების ასაკი კი 6-დან 11 წლამდე მერყეობს.

მნიშვენელობა არა აქვს 10-ბავშვიანი კერძო, ელიტური სასწავლებელია თუ 30-ბავშვიანი საჯარო სკოლა, კლასელებს შორის დამოკიდებულება და სუბორდინაციაც კი მგავსია.

ყველა კლასში არის სიმპატიური, კოხტად თმებდავარცხნილი ქერათმიანი ბიჭი, რომელსაც მუდმივად კარგად გაუთოებული პიჯაკი აცვია, სწავლითაც სანიმუშოა და ფეხბურთსაც კარგად თამაშობს, ის ერთნაირად არის თანაკლასელების, მასწავლებლისა და თანკლასელების მშობლების ფავორიტიც კი. დედები ცდილობენ მათი შვილი მის გვერდით დაჯდეს.  ის კლასის ნამდვილი ლიდერია, თუმცა თავის სტატუსს ბოროტად არ იყენებს, არც არავის არ ჩაგრავს .

კლასების უმრავლესობაში არის სათვალიანი ბიჭიც, რომელსაც ლიდერის გარდა ყველა დასცინის, მას როგორც წესი სასაცილო მეტსახელით მოიხსენიებენ, სათვალიანს არც სპორტი უყვარს და არც სხვა ჯგუფური თამაშები.

კლასში გვხდება პუტკუნა გოგოც, რომელსაც ბიჭები სქელოს ეძახიან, იმავე კლასში არის პუტკუნა ბიჭიც, თუმცა მას სიმსუქნის გამო არავინ დასცინის. გოგო  სათვალიანისგან განსხვავებით თამაშებში ატიურად ებმება ხოლმე.

შემდეგი ჩვენი გმირია ქალუსია ბიჭი, ყოველშემთხვევაში  მისი კლასელები ასე მოიხსენიებენ. ბავშვი ძალიან აქტიური და ამავე დროს დამჯერია, ცდილობს არც ერთ თამაშს არ გამორჩეს, თუმცა მასთან ერთ ჯგუფში ყოფნა არავის არ სურს.

ხშირია შემთხვევა, როდესაც კლასში შავგვრემანი ბიჭია, მას ყველა ზანგს ეძახის, ბიჭი ამაზე ბრაზდება და ჩხუბობს, ჩხუბები კი მასწავლებელთან საქმის გარჩევით მთავრდება.

ეს პირობითათ 402-ე კლასის ბავშვების სიაა, რა თქმა უნდა, კიდევ შეიძლება რამდენიმე კატეგორიის გამოყოფა, თუმცა ვფიქრობ, პრობლემა ისედაც ნათელია, ბევრი ტრენინგია საჭირო, თუმცა ვინ ვის უნდა ჩაუტაროს ჯერ არ ვიცი.

ახალი ჟურნალი უფლის ციხე

კათალიკოსის ლოცვა-კურთხევით, სამების ახალგაზრდულ ცენტრში გაიმართა საპატრიარქოს ახალი ჟურნალის “უფლის ციხის” პრეზენტაცია.

საპატრიარქოს ქოლგის ქვეშ სულ მცირე 50 ჟურნალ-გაზეთი გამოიცემა, თუმცა უმრავლესობა არ გამოხატავს მართლმადიდებელი ეკლესიის პოზიციას,  საეკლესიო პრესის უდიდესი უმრავლესობა, პირდაპირ შეიძლება ითქვას, ავრცელებს მწვალებლურ, ანტიქრისტიანულ, ანტიეროვნულ იდეებს, ასევე სამყაროს, ადამიანისა და კულტურისადმი სიძულვილის პათოსით გაჟღენთილ პუბლიკაციებს. საქმე იქამდეც კი მივიდა, რომ გაზეთ ,,ერი და ბერის“ ფურცლებიდან ანტიქრისტეს ვინაობა შევიტყეთ, აღარაფერს ვამბობ რუსული არმიის მხსნელად და ღვთის საჩუქრად გამომცხადებელ, ყველასთვის კარგად ნაცნობ პუბლიკაციაზე, რომელიც ჟურნალ “ქვაკუთხედში” დაიბეჭდა.

ასეთ ფონზე, ყოველთვის ვგავდი ჯამბაზს, როდესაც ჩემს მეგობრებს, ახლობლებს, ჯგუფელებს თუ უბრალოდ ნაცნობებს მოვუწოდებდი სასულიერო ლიტერატურის კითხვისკენ. ვგავდი სიორენ კირკეგორის (დანიელი ფილოსოფოსი, თეისტური ეგზისტენციალიზმის მიმდინარეობის წარმომადგენელი) ცნობილ არაკში გადმოცემულ ისტორიას ჯამბაზისა და ცეცხლმოკიდებული სოფლის შესახებ, რომელიც ჰარვეი კოქსმა გამოიყენა თავის წიგნში  “უღმრთო ქალაქი.” ისტორია კი ასეთია, მოხეტიალე ცირკში გაჩნდება ხანძარი, დირექტორმა მშველელთა დასაძახებლად მეზობელ სოფელში ჯამბაზი გაგზავნა. ჯამბაზი სოფელში მივიდა და მცხოვრებთ ცეცხლის ჩასაქრობად დახმარება სთხოვა, მაგრამ სოფლელებმა ჯამბაზის ეს მოწოდება მხოლოდ კარგ ოინად ჩათვალეს, რათა მას ცირკის წარმოდგენის სანახავად რაც შეიძლება მეტი მაყურებელი მიეზიდა. ისინი ჯამბაზს ტაშს უკრავდნენ და სიცილით ცრემლი სდიოდათ, საწყალი ჯამბაზი კი უშედეგოდ ცდილობდა დაერმწუნებინა ადამიანები რომ ეს არ იყო წარმოდგენა. მის ვედრებაზე კი უფრო გულიანად ხარხარებდნენ. დახმარება დაგვიანდა და სოფელიცა და ცირკიც ერთად დაიწვა.

მეც არავინ მიჯერებდა, როდესაც ვამბობდი რომ მართლმადიდებელი ეკლესია თავისი არსით იყო შემწყნარებელი და მას შეეძლო ლიბერალური ენით ესაუბრა ეკლესიის გარეთ მყოფ ადამიანებთან. სტერეოტიპები, რომელსაც ადრე არსებული ჟურნალ-გაზეთები ამყარებდნე ხომ საწინააღმდეგოს ამტკიცებდა, თითქოს და ყველა მართლმადიდებელი აგრესორი, პასპორტების  შიშით შეპყრობილი ადამიანი იყო, ისევე როგორც ყველა ჯამბაზი ხუმარა და მატყუარა.

ახალი ჟურალი “უფლის ციხე,” რომელიც, როგორც ხარისხობრივად ისე თვისობრივადაც წარმოადგენს ევოლუციის ახალ საფეხურს მსგავს გამოცემათა შორის, ნამდვილად შესძლებს ამ სტერეოტიპების დამსხვრევას თუ კი ის მკითხველამდე მივა. როგორც ფოთისა და ხობის მიტროპოლიტი გრიგოლი წერს, ჟურნალი განკუთვნილია ფართო საზოგადოებისთვის და მიზნად აქვს დასახული დახმარება გაუწიოს მკითხველს სულიერ, ეროვნულ, კულტურულ და ზოგადსაკაცობრიო ფასეულობათა უკეთ გაცნობიერებაში, რათა ადამიანი შედგეს როგორც პიროვნება და როგორც  მოქალაქე.

ჟურნალში გამოქვეყნებული ანალიტიკური სტატიების კონტენტ-ანალიზს თუ მოვახდენთ, ყველაზე ხშირად გამოყენებული სიტყვები იქნება: ლიბერალიზმი, ლიბერალური დემოკრატია და კანონიკური სამართალი. არაფერია ნახსენები ე.წ. 666-ზე, მხეცის ნიშანსა და აპოკალიფსიზე, რომელიც სხვა დანარჩენი ჟურნალების ფოკუსშია მოქცეული.

აქამდე სალანძღავ სიტყვად ქცეული ლიბერალიზმის შესახებ, ზურაბ აბაშიძის სტატიაში წერია, რომ “ის (ლიბერალური დემოკრატია) ქართველი ხალხის არჩევანია!”

ასევე არის საუბარი გარკვეულ კანონიკურ გაუგებრობაზე რუსულ და ბერძნულ ეკლესიებს შორის, მაგალითად ავტოკეფალიის მინიჭების საკითხი. მოსკოვი თვლის, რომ ავტოკეფალიას ანიჭებს დედაეკლესია, კონსტანტინოპოლის აზრით კი ეს მისი პრეროგატივაა. აქამდე ეს საკითხები ქართველი მკითხველისთვის კარგად არ იყო ცნობილი და შეიძლება ამასაც დაბრალდეს მერვე მსოფლიო კრების მიმართ შიში, რადგან რეალურად მრევლმა არ იცის ეკლესიის წინაშე არსებული პრობლემები და ვერ ხედავს კრების აუცილებლობას.

ბოლოს, სარედაქციო საბჭოს ერთ პატარა რჩევას მივცემ, კარგი იქნება თუ იარსებებს ჟურნალის ინტერნეტ ვერსიაც, რათა ის ხელმისაწვდომი იქნეს ინტერნეტის, განსაკუთრებით კი სოციალური ქსელების მომხმარებელთათვის.

ინტერნეტ რესურსებში მისი არ არსებობის გამო "უფლის ციხის" ემბლემას ვერ მივაგენი 🙂

რელიგიური საკითხების გაშუქება თსუ-ში

ივანე ჯავახიშვილი სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ჟურნალისტიკის მიმართულებაზე ისწავლება საგანთა მთელი წყება, რომელიც პრაქტიკაში იშვიათად ან სულაც არასდროს არ გამოგადგება. ასეთ საგნებს მიეკუთვნება “ბავშვთა საკითხების გაშუქებაც,” პარალელურად იმავე ფაკულტეტზე ისწავლება “განვითარების ფსიქოლოგიაც,” სადაც ბავშვებთან მიდგომის სპეციფიკა დეტალურად არის განხილული.

იშვიათად თუ მოიძებნება ჟურნალისტის პრაქტიკაში რეპორტაჟი, რომელიც მან ბავშვთა პრობლემებს მიუძღვნა, დიდი-დიდი საბავშვო ბაღის გარემონტებაზე და ახალი სასწავლო წლის დაწყებაზე მოამზადოს მასალა.

კონკრეტული საკითხის გაშუქება უცხო არ არის თსუ-ში, ბავშვთა საკითხების პარალელურად გვხვდება კულტურის და ხელოვნების და სოციალური საკითხების გაშუქებაც. ამ საგნების მსგავსად უნდა ისწავლებოდეს რელიგიურ საკითხთა გაშუქებაც.

შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ საზოგადოებაში ერთერთ ყველაზე ცხოველ ინტერესს რელიგიური მოვლენები იწვევს: ახალი კანონი რელიგიურ კონფესიებთან დაკავშირებით, პატრიარქის ვიზიტი სხვა ქვეყანაში, საკვირაო ქადაგება, რელიგიური დღესასწაულები და ა.შ. უამრავჯერ მინახვას ეკლესიაში დაბნეული სახით მოსიარულე ჟურნალისტი, რომელმაც არ იცის რომ ამბიონზე ასვლა არ შეიძლება, კვერექსის სათქმელად გამოსულ დიაკონს უკან არ უნდა გაეკიდოს ინტერვიუს ჩამოსართმევად, ყველა სასულიერო პირი მხოლოდ მამაოთი არ უნდა მოიხსენიოს, გვარი როდის უნდა ჩაწეროს ფრჩხილებში და როდის არა…

საქმე მხოლოდ მართლმადიდებელი ეკლესიის დღესასწაულებს არ შეეხება, მესაზე მისულმა ჟურნალისტებმა არ იციან კათოლიკე მოძღვარს როგორ მიმართონ, რა სტატუსით მოიხსენიონ და ა.შ. რაც საბოლოოდ მათვე უქმნის უხერხულობასა და ბადებს არასასურველ დაძაბულობას.

უამრავი მაგალითის გახსენება შეიძლება, როდესაც “რუსთავი2”-ის ჟურნალისტმა დიაკონი არქიმანდრირტად მოიხსენია, არადა ინტერვიუს მიცემისას მას გინგილა ეკეთა (დიაკვნის შესამოსელი) ეს იგივეა ამერიკის სახელმწიფო მდივნის თანაშემწეს კავკასიისა და შუა აზიის საკითხებში,შეერთებული შტატების საგარეო უწყების მეთაური უწოდო და სინდისმაც არ შეგაწუხოს.  7 იანვარს კი “ქრონიკამ” გვახარა რომ მთელი მართლმადიდებელი სამყარო შობას აღნიშავდა, არადა 15 მართლმადიდებელი ეკლესიიდან შობას მხოლოდ 4 აღნიშნავს 7 იანვარს. ამას მარტივად მაყურებლის შეცდომაში შეყვანა ქვია, მერე რა რომ გაუაზრებლად.

საქართველოში არ არსებობს არც ერთი კომერციული, რელიგიური პორტალი, მაშინ როდესაც ჩვენს მეზობელ რუსეთს ამის დიდი გამოცდილება აქვს. სურვილი არის, თუმცა არ არის კადრები. კადრებზე და ბაზრის მოთხოვნილების დაკმაყოფილებაზე კი უნივერსიტეტმაც უნდა იზრუნოს.

P.S. თუ იდეა მოგეწონათ იცოდეთ სასემინარო საათებს მე მაძლევთ! 😀

უშედეგო შედეგი

25–31 ივლისს მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქის კირილეს მიწვევით შედგა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის პირველი ოფიცილური ვიზიტი უკრაინაში.

საქართველოსა და რუსეთს შორის არსებული მძიმე პოლიტიკური სიტუაციიდან გამომდინარე საინტერესოა, რამდენად მნიშვნელოვანია ორი ეკლესიის მეთაურის პირისპირ შეხვედრა და რა დადებით თუ უარყოფით შედეგებს უნდა ველოდოთ ამ ვიზიტისაგან. აღნიშნული ვიზიტის შეფასებისას მნიშვნელოვანია საქართველოს საპატრიარქოს ოფიციალურ დელეგაციაში ბიზნესმენ ლევან ვასაძის გამოჩენა. რა პრინციპით იქნა შერჩეული ზემოაღნიშნული პიროვნება რთული მისახვედრი არაა. როგორც ცნობილია, თავისი ქონება ლევან ვასაძემ დააგროვა რუსეთში „წარმატებული“ საქმიანობით და დღესაც სარგებლობს კავშირებით რუსეთის ბიზნეს თუ პოლიტიკურ ელიტაში. არც მისი პოლიტიკური ორიენტაცია და გეგმებია დამალული საქართველოში. აქაც შემოვიფარგლოთ ადამიანური გულუბრყვილობით და განვაცხადოთ, რომ მისი ოფიციალურ დელეგაციაში მოხვედრა განპირობებულია მხოლოდ მადლიერების ნიშნად, აღნიშნული ვიზიტის ფინანსური უზრუნველყოფისათვის (სპონსორობისათვის).

25 ივლისს კიევში ჩაფრენილ საქარველოს ეკლეისიის დელეგაციას დახვდა არა რუსეთის პატრიარქი კირილე, არამედ კიევისა და სრულიად უკრაინის მიტროპოლიტი ვლადიმერი, თავად კირილე კი კიევში მეორე დღეს ჩაფრინდა. ერთი შეხედვით თავად ეს ფაქტი არაფრის მთქმელია, თუმცა ეს მხოლოდ ერთი შეხედვით. როგორც ცნობილია, ორი პატირარქის შეხვედრა დიდი ხნის მანძილზე იგეგმებოდა და საეკელსიო წრეებშიც დიდი მოლოდინიც იყო (ზოგი აფხაზეთში პატრიარქის ჩასვლის ნებართვას ელოდა, ზოგიც პატრიარქის სრული ტიტულის აღიარებას რუსეთის ეკლესიის მხრივ). თუმცა მოვლენები სხვანაირად განვითარდა. აღმოჩნდა რომ, რუსეთის პატრიარქს სხვა გეგემბი ჰქონდა და საქართველოს კათოლოკოს- პატრიარქის დახვედრაც მხოლოდ მიტროპოლიტ ვლადიმერს ანდო, ხოლო რუსეთის ეკლესიის საგარეა საქმეთა განყოფილებას კი წარმოადგენდა დეკანოზი იგორი (იაკიმჩუკი), სამწუხაროდ არც რუსეთის ეკლესიის საგარეო საქმეთა განყოფილების უფროსს ვოლოკოლომის მიტროპოლიტ ილარიონს (ალფეევი) ეცალა; ეს ის ილარიონ ალფეევია, რომელმაც 2010 წელს საქართველოს ეკლესიის 1500 წლისთავისადმი მიძღვნილ ბანკეტზე ქართულად წარმოთქვა მისასალმებელი სიტყვა და იქ მყოფი საზოგადოების ოვაცია (რაც ამ საზოგადოების სულისკვეთებაზე მიუთითებს) და მხურვალე ტაში დაიმსახურა. მართლაც საოცარი ფაქტია, დამპყრობელი სახელმწიფოს წარმომამდგენელი ქართულად გვესაუბრება და ჩვენ უზომოდ გვიხარია. თავად რუსეთის პატრიარქი კირილე კი, როგორც ავღნიშნეთ მეორე დღეს ჩაფრინდა კიევში, დახვედრაც შესაბამისი მოუწყვეს, უკან გამგზავრებითაც ჩვენ დელეგაციაზე 2 დღით ადრე გაფრინდა.

26 ივლის შედგა ორი პატრიარქის შეხვედრა; როგორც საუბრისას პატრიარქმა კირილემ აღნიშნა, ისეთი ღრმა ურთიერთობა, როგორიც აქვს საქართველოს მართლმადიდებელ ეკლესიასთან, მას არც ერთ სხვა ეკლესიასთან არა აქვს. ის ფაქტი, რომ რუსეთის ეკლესია ემსახურება რუსეთის სახელმწიფოს ინტერესებს და რუსეთის პოლიტიკის პირდაპირი გამტარებელია ამაზე დღეს არავინ კამათობს, არც ისაა დასამალი, რომ რუსეთის ხელისუფლებამ დაკარგა საქართველოზე ზემოქმედების პირდაპირი ბერკეტი, იგი მხოლოდ ანექსირებული ტერიტორიებით ახერხებს შანტაჟს, ამის ფონზე აქტიურდება რუსეთის ხელისუფლების ინტერესების გამტარებელი რუსეთის ეკლესია და „ღრმა ურთიერთობებით“ თავის გავლენის ქვეშ აქცევს (ან ცდილობს მოაქციოს) საქართველოს ეკლესიას. ამ შეხვედრაზე საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა მადლობა გადაუხადა რუსეთის პატრიარქს საქართველოს ეკლესიის იურისდიქციის აღიარებისათვის ცხინვალის რეგიონში და აფხაზეთში. აქაც თავის მოტყუებას აქვს ადგილი; ის რომ რუსეთის პატრიარქი კულუალურ საუბრებში „აღიარებს“ საქართველოს ეკლესიის იურისდიქციას ამ ტერიტორიებზე, არაფრის მომცემია. რეალობა კი სულ სხვაა, რეალურად რუსეთის საპატრიარქო მთლიანად აკონტროლებს სიტუაციას აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის ტერიტორიაზე. რუსეთის ეკლესია ამ ანექსირებულ ტერიტორიებზე ახორციელებს სასულიერო პირების ხელდასხმას, მათ დანიშვნას და სხვადასხვა რელიგიურ დღესასწაულებზე საპატიო სტუმრის რანგში იწვევს აფხაზ სასულიერო პირებს პატრიარქ კირილეს მსახურებებზეც. თავად ის ფაქტი, რომ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი მოწადინებულია ჩავიდეს აფხაზეთში და ამის გამო ცდილობს მოიპოვოს რუსეთის ეკლესიის მხარდაჭერა, პირდაპირ თუ ირიბად მეტყველებს იმაზე, რომ ჩვენი ეკლესიაც აღიარებს და ეგუება ამ რეალობას. საქართველოში ბევრს ეშინია, რომ რუსეთის ეკლესია აფხაზეთის ავტოკეფალიას სცნობს და ილია მეორის ვიზიტს აფხაზეთის არ აღიარების საკითში წინ გადადგმულ ნაბიჯს უწოდებს. რუსეთის ეკლესია ემზადება ამ აღიარებისათვის, სანდო წყაროები ამის დროსაც მიუთითებენ, და ეს დრო არ არის შორეული პერსპექტივა. აზრი იმის შესახებ, რომ აღიარება არ მოხდება იმის გამო, რომ თავად მას შეექმნება პრობლემები იგივე უკრაინაში (თუმცა ერთი კონტექსტით უკრაინის ეკლესიის ავტოკეფალიისა და აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის ეკლესიების სტატუსის მოხსენიება გაუმართლებელია), არ უნდა იყოს სწორი, ვინაიდან რუსეთის ეკლესია აქტიურად მუშაობს ამ თემაზე სხვა მართლმადიდებელ ეკლესიებთან. ამ დროს ჩვენი ეკლესია დუმს. როგორც სანდო წყაროებიდან ირკვევა, რუსეთის ეკლესია აპირებს აფხაზეთში მყოფ რუს სამხედრო მოსამსახურეებს დაუნიშნოს ეპისკოპოსი, რომელიც რეალურად გააკონტროლებს აფხაზეთის ეკლესიას. აქვე დავსძენთ, რომ რუსეთის ეკლესიის ოფიციალურ ვებ-გვერდზე (www.patriarchia.ru) საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ტიტული ესე არის მოხსენიებული : „Святейший и Блаженнейший Католикос-Патриарх всея Грузии, Архиепископ Мцхетский и Тбилисский.“ (http://www..ru/db/text/73195.html) .

როგორც საქართველოს საპატრიარქოს ოფიციალური საიტი (www.patriarchate.ge) იუწყება საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქმა ამ შეხვედრისას განაცხადა : „პოლიტიკური მოღვაწეები მიდიან და მოდიან, ჩვენი ერები და ეკლესია კი რჩება“ , ალბათ მისი უწმიდესობის აღნიშნული სიტყვები ცოტა დამაფიქრებელია და პოლიტიკურ ელფერს იძენს, იმედს ვიქონიებთ, რომ აღნიშნული სიტყვები მიმართული იყო რუსეთის ხელისუფლების მისამართით და არა ჩვენი ქვეყნის ხელისუფლებისადმი. მით უმეტეს, რომ არა მხოლოდ პოლიტიკური მოღვაწეები, არამედ საერო და საეკლესიო მოღვაწეებიც მიდიან და მოდიან.

პირისპირ შეხვედრაზე ორი ეკლესიის მეთაური შეთანხმდა იმაზე, რომ მოლაპარაკებები აფხაზეთსა და სამხრეთ ოსეთში „გარკვეული კანონიკური უწესრუგობის~ აღმოსაფხვრელად გაგრძელდება. რუსეთის ეკლეისიის მიერ 18 წლის განმავლობაში მიმდინარეობდა ამ ტერიტორიების ეტაბობრივი ანექსია და ეხლა 18 წლის შემდეგ მოლაპარაკებების დაწყება დაგვიანებულად შეიძლება ჩაითვალოს.

28 ივლისს ორმა პატრიარქმა წირვა აღავლინეს კიევო–პეჩორის ლავრის ტერიტორიაზე, აქაც არსად არ იქნა მოხსენიებული საქართველოს კათოლოკის- პატრიარქის ტიტული სრულად, მთელი წირვის განმავლობაში ყველა ქმედება რუსეთის ეკლესიის წარმოამდგენლების მხრივ იყო მიმართული იმისკენ, რომ დაფიქსირებულიყო რუსეთის ეკლესიისა და მისი პატრიარქის უპირატესობა „მოძმე“ და „ერთმორწმუნე“ საქართველოს ეკლესიასა და მის კათოლიკოს-პატრიარქთან მიმართებაში.

ვიზიტი დასრულდა უშედეგოდ. საქართველოს პატრიარქი, როგორც ჩანს ამ ეტაპზე. ვერ ჩაბრძანდება აფხაზეთში, ხოლო მისი ტიტული და საქართველოს ეკლესიის იურისდიქცია ანექსირებულ ტერიტორიებზე მხოლოდ ფორმალურად აღიარა რუსეთის პატრიარქმა; ანუ, სცენარი ზუსტად ისე ვითარდება, როგორც ეს ხდებოდა პოლიტიკურ სიბრტყეში და შესაბამისად რთული არ არის იმის გამოცნობა თუ რა განვითარება მოჰყვება იმ ე.წ. „კანონიკურ უწესრიგობას“, რომლის შესახებაც ასე მოურიდებლად და საუბრობს რუსეთის ეკლესიის მეთაური.

იმ ფონზე, როცა საქართველოს ეკლესიის დელეგაციები გასაოცარი სიხშირით სტუმრობენ მოსკოვს, აბსოლუტურად გაუგებარია რატომ არ იყო ჩატარებული სათანადო მოსამზადებელი სამუშაო ეკლესიის მეთაურთა ამ შეხვედრის წინ?, ვის ეკისრება პასუხისმგებლობა იმ ლიტურგიულ შეუსაბამობაზე, რაც ახლდა ერთობლივ წირვას, სადაც თვალნათლივ წარმოჩინდა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქისადმი უკიდურესად შეურაცხმყოფელი დამოკიდებულება? …და საერთოდ ვის ინტერესებს ემსახურებოდა ეს ვიზიტი(ისევე როგორც სხვა ვიზიტები)?

ყოველი ზემოთქმულის შემდეგ ბუნებრივად იბადება კითხვა:

– 18 წლის განმავლობაში ერთხელ მაინც რატომ ვერ მოხერხდა საქართველოს ეკლესიის წმიდა სინოდის მიერ რუსეთის ეკლესიის ანტიკანონიკური ქმედებების სათანადო შეფასება?

– დღემდე რატომ არ დასმულა ეს საკითხი საერთო მართლმადიდელურ შეხვედრაზე?

– რატომ ვერ მოხაერხდა ამ საკითხების მოგვარებაში მსოფლიო საპატრიარქოს ჩართვა?

– რატომ არ ცდილობს საქართველოს საპატრიარქო დაიწყოს დიალოგი თავად აფხაზებთან და ოსებთან?

– 2008 წლის ომის დროს რატომ მოითხოვა ეკლესიამ დერეფანი პატრიარქისთვის, ნაცვლად იმისა რომ მოეთხოვა საოკუპაციო ჯარების გაყვანა საქართველოდან?

ამ და სხვა მრავალ კითხვაზე პასუხის გაცემის გარეშე ამ პრობლემის გადაწყვეტა შეუძლებელია.

(c) Levan Chelidze

სამართლიანი საზოგადოება

ბუნების ფილოსოფოსები, დემოკრიტე, სოკრატე, პლატონი, არისტოტელე, შუა საუკუნეები, რენესასნი, ბაროკო, დეკარტი, სპინოზა, ლოკი, ჰიუმი, ბერკლი, ბიერკელი, განმანათლებლობა, კანტი, რომანტიზმი, ჰეგელი, კირკეგორი, მარქსი, დარვინი, ფროიდი… ესენი არიან ყველა დროის ყველაზე დიდი მოაზოვნეები  (თუ რა თქმა უნდა ქრისტეს არ ჩავთვლით) და ეპოქები, რომლებიც კაცობრიობამ განვლო, თუმცა სამართლიანი საზოგადოების ზუსტ მოდელს ვერავინ გვთავაზობდა და ვერც ერთი ეპოქა ვერ უზრუნველყოფდა იდეალურ ან თუნდაც სამართლიან საზოგადოებას

მაშ როგორი უნდა იყოს ის? ამ კითხვაზე პასუხის გაცემა შემდეგი მაგალითით ვცადოთ, წარმოვიდგინოთ, რომ განსაკუთრებული საბჭოს წევრები ვართ, რომელსაც მომავალი საზოგადოების ყველა კანონის შექმნა ევალება. ჩვენ ვალდებულნი ვართ, განვიხილოთ აბსოლუტურად ყველა დეტალი, ვინაიდან როგორც კი შეთანხმებას მივაღწევთ და ხელს მოვაწერთ მაშინვე მოვკვდებით…თუმცა იმ საზოგადოებაში გავცოცხლდებით, რომელშიც ჩვენი შექმნილი კანონები ამოქმედდება. მთავარი კი ისაა, რომ არც ერთს არ გვეცოდინება, რა ადგილს დავიკავებთ ამ ახალ საზოგადოებში ან რა სქესისა ვიქნებით…

დაფიქრდით? ე.ი. უკვე კომუნისტები ხართ? 😀 

არადოგმატური საკითხი

ჩემს კრიტიკულ დამოკიდებულებას რიგი სასულიერო პირების ქმედების მიმართ, საკითხში ჩაუხედავი ადამიანები სამწუხაროდ პატრიარქზე აიგივებენ რაც პირად (და არა საჯარო!) სივრცეში გაურკვევლობას ქმნის. გადავწყვიტე ღიად დავაფიქსირო ჩემი პოზიცია სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, მცხეთა-თბილისის მთავარეპისკოპოსისა და ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტის, ილია II-ის მიმართ.

ბავშვობიდან მისი სიყვარულით ვიზრდებოდი. ჯერ კიდევ ბავშვი, როდესაც მის მღვდელთმთავრულ ღირსებასა და დიდებულებას ვხედავდი, მისი ხილვით ვტკბებოდი. როცა იმ ასაკის გავხდი, რომ განსჯის უნარი მქონდა შევაფასე მისი მაღალი სულიერი ღირსება, მადლიანი უბრალოება, გულღიაობა, სიკეთე, სიმშვიდე, სულიერება. მე დავინახე, ყველაფერი ეს როგორ ჰქონდა შეხამებული მას მამისეულ ლმობიერებასა და თავდაჭერილობასთან. მე ყოველთვის მსიამოვნებს მასთან ყოფნა და მას ყველაზე პატივსაცემ და სათნო ადამიანების რიგში ვაყენებ.