Posts Tagged ‘უფალი’

ვინ მოგვპარა შობა?

“ბეჭდურ მედიაში” ლექტორმა პოსტის დაწერა გვთხოვა და აი ისიც, თუმცა სანამ ლექტორი წაიკითხვადეს, ჩემივე ბლოგის მეშვეობით ჩემს მკითხველს გავაცნობ

 

7 იანვარს საქართველოს  ქალაქების ცენტრალურ უბნებში ნაკლებად ან სულაც არ იგრძნობა საშობაო განწყობა. თითქოს მთელ ქვეყანას გრინჩების ლაშქარმა გადაუარა და მოსახლეობას სადღესასწაულო განწყობა წაართვა. შობა თანდათან ისე შეერწყა ახალ წელს, რომ ამ უკანასკნელმა ის სულ ბოლომდე შთანთქა. თუ ამერიკასა და ევროპის ქვეყნებში მოსახლეობა საშობაო ფასდაკლებებს, საშობაო არდადეგებს, საშობაოდ ე.წ. მეცამეტე ხელფასს ელოდება, ჩვენთან ეს ყველაფერი ახალ წელს უკავშირდება. ახალ წელთან არის დაკავშირებული საშობაო ნაძვის ხის მორთვაც და ერთმანეთისთვის საშობაო საჩუქრების გაკეთებაც. ქართველი ბავშვიც, დასავლელი თანატოლის მსგავსად 25 დეკემბერს ან თუნდაც 7 იანვარს კი არ ელის სანტა კლაუსს, არამედ ახალი წლის ღამეს.

დასავლეთში საუკუნეზე მეტია შობამ რელიგიური რიდე აიხადა და ევროპული კულტურის განუყოფელ ნაწილად იქცა. საკრალური მომენტი აქ ნაკლებად არის მნიშვნელოვანი, კულტურის მკვლევრები დიდი ხანია შეთანხმდნენ, რომ თვით თოვლის პაპაც კი ქრისტიანული ეკლესიის ერთ-ერთი უდიდესი წმიდანი-ნიკოლოზ საკვირველმოქმედია, ოღონდ ერთგვარი სახეცვლილი და გახალხურებული. სანტა კლაუსი ნათელი მაგალითია იმისა თუ როგორ აქცია მოდერნისტულმა თეოლოგიამ საკრალური პროფანულად.

ფილოსოფოსი გიორგი მაისურაძე საქართველოში შობის გაუფასურების ერთ-ერთ მთავარ მიზეზად კალენდარულ საკითხს ასახელებს.

”ადრე შობა ძალიან დიდი დღესასწაული იყო და მისი უკანა პლანზე გადაწევა იულიუსის კალენდარმაც გამოიწვია. მოსახლეობა კი ნაკლებად ინტერესდება აღნიშნული საკითხით, რაც შობის მივიწყებულ მდგომარეობაში ყოფნას კიდევ უფრო ახანგრძლივებს”

იმავე მოსაზრებას იზიარებს კულტუროლოგი ია უძილაურიც, მისი თქმით ახალი წლისთვის უპირატესობის მინიჭება იმან გამოიწვია რომ შობას ძველი სტილით ვზეიმობთ.

ცოტა განსხვავებული აზრი აქვს დეკანოზ ლევან მათეშვილს. მამა ლევანის თქმით შობის გაუფასურება ყოფით დონეზე საბჭოთა მმართველობის შედეგია.

”ნაძალადევი სოციალისტური ზეიმების პარალელურად ახალი წელი იყო ერთადერთი მოვლენა, რომელიც არ იკრძალებოდა, განსხვავებით რელიგიური დღესასწაულებისგან. სწორედ ამან განაპირობა რომ მოსახლეობამ შობასთან დაკავშირებული ტრადიციების ტრანსორმაცია ახალ წლის აღნიშვნაში მოახდინა”

მართლაც, საბჭოთა პერიოდში, აზრისა და წარმოდგენების შეზღუდული თავისუფლების პირობებში აღნიშნული საკითხი პრესაში ვერ პოულბდა ობიექტურ გაშუქებას, რადგან მკვლევარები იძულებულნი იყვნენ შობის აღმნიშვნელებში დაენახათ დასავლეთის სახელმწიფოს აგენტები და თვით შობაში კი ბურჟუების რეაქციული ძალა.

საბჭოთა სივრცეში შობის გაუფასურების პარალელურად სულ უფრო და უფრო მკვიდრდებოდა ის დასავლურ ცივილიზაციაში, ამას მოწმობს უამრავი ჰოლივუდური ფილმი შობაზე თუ მთელ მსოფლიოში ჰიტად გცეული საშობაო სიმღერები.

არადა თუ ისტორია დინამიკურად განვითარდებოდა შობას აღმოსავლეთ კულტურაში უნდა დაეკავებინა ის ადგილი, რაც დღეს მას აქვს დასავლურ ცივილიზაციაში. ბერძენი ღვთისმეტყველებისგან განსხვავებით, დასავლეთის თეოლოგებისათვის დამახასიათებელი იყო დიდი ემოციური დაძაბულობა. ლათინებისათვის ქრისტეს ცხოვრებაში უმთავრესი ეპიზოდი იყო მისი ჯვარცმა. აღმოსავლეთ ქრისტიანები კი პირიქით, წინა პლანზე სწევდნენ ქრისტეს ხორცშესხმას ანუ შობას, ღმერთის მიერ ადამიანური სხეულის მიღებას. სწორედ შობა მიაჩნდა ბიზანტიურ ღვთისმეტყველებას კაცობრიობის ხსნის საწინდრად. თუმცა აღმოსავლეთში წითელმა რევოლუციამ და დასავლეთში პროტესტანტების მიერ სოციალურ მსახურებაზე გადატანილმა აქცენტებმა ყველაფერი შეცვალა.  წითელმა ხელისუფლებამ მოახდინა შობის გამიწიერება აგრესიული და ძალდატანებითი მეთოდით, დასავლეთში კი პროტესტანტული და კათოლიკე ეკლესიის კონკურენციის შედეგად მივიღეთ მხიარული შობა, რომელიც ადვილად იპყრობს პოტენციური მრევლის ყურადღეაბას. სწორედ ამიტომ საშობაო ნაძვის ხეს გერმანიაში მცხოვრები თურქებიც დგამენ. შობას ყველა ზეიმობს, ღრმად მორწმუნე კათოლიკე, პროტესთანტი და ათეისტიც, ადგილობრივი ევროპელი თუ ჩასული აფრიკელი ან აზიელი ემიგრანტი. ის იქცა საყოველთაო დღესასწაულად.

მიუხედავად რადიკალური განსხვავებებისა ევროპულ და ქართულ შობას ერთი მთავარი რამ აერთიანებთ, ორივემ სეკულარული სახე მიიღო, მართალია ეს სახეები ძალიან განსხვავებულია, თუმცა ორივე სცილდება რელიგიურ ჩარჩოებს. თუ ჩვენთან შობა მარხვის დასასრულს, ღორის დაკვლასა და ხინკლაობის დასაწყისს უდრის, დასავლეთში ეს ოჯახის ერთად შეკრების მიზეზია. ქრისტე ორივე შემთხვევაში ნაკლებად ახსოვთ, თუმცა შობის აღნიშვნის დასავლური ტრადიცია ბევრად უფრო ახლოს დგას ქრისტიანობასთან, ვიდრე ქართული, ბოლოს და ბოლოს იესოს  შობაც ხომ მარიამისა და იოსების ოჯახური ბედნიერება იყო, როგორც ჩვენ დროში  25 დეკემბერი იქცა საშუალო სტატისტიკური ევროპული ოჯახის ბედნიერ დღედ.

Advertisements

რა ესაქმება ათენს იერუსალიმთან

კატაკომბებიდან ამოსული ქრისტიანებისთვის ერთერთი მთავარი საზრუნავი გახდა, როგორ წარემართათ დისკურსი წარმართულ ფილოსოფიასთან და ამით ქრისტიანობა გაეხადათ კომუნიკაბელური. ეკლესიის მამები ცდილობდნენ ტერმინულად ჩამოაყალიბებინათ და ზედმიწევნით გამოეთქვათ ანუ მოძღვრებითად გადმოეცათ ქრისტიანობის, როგორც ჭეშმარიტი ფილოსოფიის, ჭეშმარიტი ”ცოდნის”, ”მცოდნეობის” ანუ ”გნოზისის” არსი და განესაზღვრათ ქრისტიანის, როგორც ჭეშმარიტი ”გნოსტიკოსის” სახე.

ქრისტიანული სიბრძნის გამეცნიერების, ერთერთი  დაუღალავი მოშურნე იყო პანტენოს ფილოსოფოსის მოსწავლე, კლემენტი ალექსანდრიელი.

წმ. კლემენტი ალექსანდრიელი, ღიად აცხადებდა, რომ პლატონი და არისტოტელე უფლის მიერ იყვნენ გამოგზავნილნი, რათა კაცობრიობა შეემზადებინეთ სახარების უკეთ გასაგებად.

ეკლესიაში ანტიკური ფილოსოფიისა და ფილოსოფოსების ”გაქრისტიანების” პარალელურად ძლიერდებოდა ფიდეიზმი, იდეალისტური მოძღვრება, რომელიც რელიგიას, რწმენას ანიჭებს უპირატესობას და იქ ფილოსოფოსთა ადგილს ვერ ხედავს.

”ათენისა” და ”იერუსალიმის” დამცველ მამათა კამათისას, წარმოიშვა არიანელთა ერესი. საჭირო გახდა მსოფლიო კრების მოწვევა. 325 წლის, ნიკეის მსოფლიო საეკლესიო კრებაზე მამებმა დახმარებისთვის მიმართეს ფილოსოფიას,რათა არიოზის მომხრეებისთვის და მთელი ქრისტიანული სამყაროსთვის უკეთ აეხსნათ, რა არის სამება. გამომსვლელები მიეკუთვნებოდნენ ან ალექსანდრიის ან ანტიოქიის სკოლებს (ეს უკანასკნელი არისტოტელეს ფილოსოფიას იზიარებდა, ალექსანდრიაში კი პლატონისას)

325 წლის მსოფლიო საეკლესიო კრების დადგენილებები სავსე იყო ფილოსოფიური ტერმინებით, ისეთებით, როგორსაც სახარებაში საერთოდ ვერ იპოვიდით. ნიკეის კრებამდე წარმართულ ფილოსოფიასთან არსებობდა სამი მიდგომა 1) არ ვარგა 2) ლამაზია და იკითხეთ,მაგრამ სულის ცხონებაში ვერ დაგვეხმარება 3) ღვთის საჩუქარია,რათა გავიგოთ სახარება, კრების შემდეგ კი ფილოსოფიისადმი პირველ მიდგომას აზრი დაეკარგა. (მილანის ედიქტიდან სულ 17 წელია გასული)

XII საუკუნის დასასრულს, დაახლოებით 1200 წელს ყალიბდება ”ერთიანობა მოსწავლეთა და მასწავლებელთა”-უნივერსიტეტები, სადაც ქრისტიანებმა ფილოსოფია ჩამოაყალიბეს როგორც ცალკე დისციპლინა

თუმცა ცხადი იყო, რომ ბერძნული ფილოსოფია შეუცვლელი სახით ვერ დარჩებოდა, ის სამ ნაწილად გაიყო, დასავლეთის რომაულ-კათოლიკური, აღმოსავლეთის ბიზანტიური და სამხრეთის არაბული (არაბებს ამ დროისთვის ალექსანდრია დაპყრობილი ჰქონდათ.) ნეოპლატონიზმი დასავლეთს გადაეცა, პლატონი (რომელიც წმ. ავგუსტინემ ”გააქრისტიანა”) აღმოსავლეთს და არისტოტელე ( თომას აკვინელმა ”მონათლა” )არაბებს, თუმცა შუა საუკუნეების მიწურულს, სამივე ნაკადმა ჩრდილოეთ იტალიაში მოიყარა თავი, ამგვარად მივუახლოვდით რენესანს.

თავდასხმა საკათედრო ტაძარზე

1950 წლის 9 აპრილს, 11 საათისთვის, დომენიკელი ბერივით გამოწყობილი ოთხი ახალგაზრდა პარიზის ღვთისმშობლის
ტაძარში შევიდა. მიდიოდა სააღდგომო მესა. ტაძარში მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან ჩამოსულ ათიათასამდე ადამიანს მოეყარა თავი. მესის ტრანსრილებას ნაციონალური ტელევიზია მთელი ქვეყნის მასშტაბით ახდენდა. ოცდაორი წლის პოეტი, მიშელ მური შესაფერის მომენტს დაელოდა, ამბიონზე ავიდა და ქადაგება დაიწყო, რომელიც მისი ერთერთი თანამზრახველის, სერჟ ბერნის მიერ იყო დაწერილი:

  • Aujourd’hui, jour de Pâques en l’Année sainte,
    Ici, dans l’insigne Basilique de Notre-Dame de Paris,
    J’accuse
    l’Église Catholique Universelle du détournement mortel de nos forces vives en faveur d’un ciel vide ;
    J’accuse
    l’Église Catholique d’escroquerie ;
    J’accuse
    l’Église Catholique d’infecter le monde de sa morale mortuaire,
    d’être le chancre de l’Occident décomposé.
    En vérité je vous le dis : Dieu est mort.
    Nous vomissons la fadeur agonisante de vos prières,
    car vos prières ont grassement fumé les champs de bataille de notre Europe.
    Allez dans le désert tragique et exaltant d’une terre où Dieu est mort
    et brassez à nouveau cette terre de vos mains nues,
    de vos mains d’orgueil,
    de vos mains sans prière.
    Aujourd’hui, jour de Pâques en l’Année sainte,
    Ici, dans l’insigne Basilique de Notre-Dame de France,
    nous clamons la mort du Christ-Dieu pour qu’enfin vive l’Homme.

მცველის “დაცვა” ანუ რატომ ატყდა ისტერიკა?

უკვე რამდენიმე დღეა, რაც პოლიტიკოსები თუ მათთან გათანაბრებული პირები ეროვნულ-სარწმუნოებრივმა ისტერიკამ მოიცვა. ვიღაც ქუდზე კაცის გამოძახებას ითხოვდა,მავანი შურისძიებით იმუქრებოდა, ზოგი უკვე შეკრების ადგილს არჩევდა, ნაწილმა კი პარლამენტის წინ აქციის გამართვაც მოასწრო. ყველა გამომსვლელი ეკლესიის დაცვისა და სარწმუნოების ზრუნვისკენ მოუწოდებდა ხალხს.

მართლმადიდებლობაზე ზრუნვისათვის რაიმე აქციისა თუ ღონისძიების გამართვა ვერავითარ კრიტიკას ვერ უძლებს, რადგანაც ეკლესია თავად არის უფალ იესოს მიერ დაარსებული კრებული, რომელიც აქეთ გვიცავს და მას სასუნთქ აპარატზე შეერთებული პოლიტიკოსების დაცვა არ ჭირდება. პოლიტიკოსებისა, რომლებიც ხშირ შემთხვევაში მხოლოდ კამერების თანხლებით დადიან ეკლესიაში.

ეკლესიას დაცვა არ უნდა, ეკლესია უნდა გავაძლიეროთ ჩვენი მასში ყოფნით, საიდუმლოებებში მონაწილეობითა და ეკლესიის არაწევრი ადამიანებისთვის იმის ჩვენებით, რომ ეკლესიური ადამიანი არის, ან ცდილობს იყოს სიყვარულით და სიკეთით აღსავსე პიროვნება.

გარდა ამისა წმიდა მოციქულთა 39-ე კანონი – „მღვდლები და დიაკვნები ნურაფერს გააკეთებენ ეპისკოპოსის ნებართვის გარეშე“ ლაოდიკიის კრების 57-ე კანონი – „ასევე მღვდელმა არაფერი გააკეთოს თუ ეპისკოპოსს არ აცნობებს“ გვასწავლის, რომ ეპისკოპოსის ნებართვის გარეშე არავითარი მნიშვნელოვანი ღონისძიების წარმართვა არ შეიძლება. ნეტა იმ მომიტინგეებს, რომლებიც აქციებითა და ჯვაროსნული ომებით იმუქრებიან რომელი მეუფისგან აქვთ კურთხევა? და რადგან ჩვენ მცხეთა-თბილისის ეპარქიაში ვიმყოფებით ასეთი კურთხევის გაცემა მხოლოდ პატრირქს შეუძლია, მის უწმიდესობას კი მსგავსი არაფერი უთქვამს. პირიქით, პროტოპრესვიტერი გიორგი ზვიადაძის მიერ გავრცელებულ განცხადებაში ეწერა, რომ „ეკლესია არასოდეს წასულა წინააღმდეგი და ყოველთვის მხარს უჭერდა საქართველოში არსებული სხვა რელიგიებისადმი სტატუსის მინიჭებას.“

ქალები ძველ აღთქმაში Part I

  მას შემდეგ რაც ადამმა ქალი აღიარა მის თანასწორად „ძვალია ჩემი ძვალთაგანი და ხორცია ჩემი ხორცთაგანი“ (დაბ. 2: 23) ადამს გაუჩნდა მისი შემწე და შესაფერი.  პირველად ქალმა დაარღვია უფლის ბრძანება და გასინჯა კეთილისა და ბოროტის შემცნობელი ნაყოფი.

სწორედ ევას საქციელში ბევრი იმ თვისების დანახვა შეიძლება, რომელსაც ქალებს მიაწერედნენ და ახლაც მიაწერენ ხოლმე. კერძოდ გველთან საუბრისას, მან ღმერთის სიტყვები გააბუქა და ზედმეტი აკრძალვა  “არ შეეხოთ”  დაამატა

“გვითხრა ღმერთმა; არ გაეკაროთ, თორემ მოკვდებითო. ” (დაბ.3:3) თუმცა უფალს ადამისათვის მსგავსი რამ არ უთქვამს:

„გააფრთხილა უფალმა ღმერთმა ადამი, უთხრა: ყველა ხის ნაყოფი გეჭმევა ამ ბაღში.

მხოლოდ კეთილის და ბოროტის შეცნობის ხის ნაყოფი არ შეჭამო, რადგან როგორც კი შეჭამ, მოკვდებით.” ( დაბ. 2:16-17)

შემდეგ გამოყოფენ სხვა ხასიათსაც, კერძოდ თვალის მიერ ცდუნებას

“როცა დაინახა დედაკაცმა, რომ კარგი იყო საჭმელად ის ხე, რომ თვალწარმტაცი და საამური სანახავი იყო, მოწყვიტა ნაყოფი და შეჭამა.” (დაბ. 3:6)

სწორედ ქალი აღმოჩნდა ის გზა, რომლითაც გველის შხამი მივიდა კაცამდის „მისცა თავის კაცს და კაცმაც შეჭამა.“ (დაბ. 3:6)

დაბადების 3 თავის 13 მუხლში ვკითხულობთ ერთადერთ პასუხს, რაც ევამ უფალს გასცა, როდესაც უფალი ეკითხება რატომ ჩაიდინე ეს საქციელიო, ევა პასუხობს:

“გველმა შემაცდინა და მეც შევჭამე. ”

ეს პასუხიც ქალურია, მოკლე, დარცხვენილი, იგი ადამივით პირდაპირ არ ეუბნება უფალს “შენ რომ დედაკაცი მომიყვანე” , მაგრამ არც სინანულს ამჟღავნებს. მისი სასჯელი მტკივნეული შობაა. მას ეწოდება „დედაკაცის თესლი“ დაცემის შემდეგ შეიძენს სახელს “ევა,” რაც სიცოცხლეც ნიშნავს, სწორედ მისგან უნდა გავრცელებულიყო სიცოცხლე “უწოდა ადამმა თავის დედაკაცს ევა, რადგან იგი გახდა ყოველი ცოცხალის დედა.”(დაბ.3:20)

ევას შემდეგი გამოჩენა არის შვილთა შობა, კაენის, აბელის და შეთის. არაა მოხსნებული ქალთა შობა, თუმცა  როგორც კი ირღვევა უფლის მიერ დაწესებული მონოგამია, ანუ ერთცოლიანობა, მაშინვე მოიხსენება მათი სახელებიც:

“მოიყვანა ლამექმა ორი ცოლი; ერთს სახელად ერქვა ყადა, მეორეს – ცილა.” (დაბ. 4:19

და პირველად ჩნდება დიალოგი ქმარსა და ცოლს შორის:

უთხრა ლამექმა თავის ცოლებს, ყადას და ცილას: ისმინეთ ჩემი, ლამექის ცოლებო, ყურად იღეთ ჩემი ნათქვამი … ” (დაბ. 4:23)

სამწუხაროდ შემდეგი ხსენება ქალებისა, ისევ ცუდ მოვლენას უკავშირდება, როცა შეთის შთამომავლობა ქალების გარეგნული სილამაზის გამო აერევა კაენის ტომს და საბოლოოდ წარღვანმდე მიდის მსოფლიო

“დაინახეს ღვთისშვილებმა, რომ მშვენიერნი იყვნენ ადამიანთა ასულები და მოჰყავდათ ცოლად, ვისაც ვინ მოეწონებოდა. “(დაბ. 6:2)

შემდეგ ქალების სახელები დიდხანს არ მოიხსენება, მეტიც როდესაც მოსე (ხუთწიგნეულის ავტორი) შთამომავლობას ჩამოთვლის პირდაპირ კაცზე ამბობს “შვაო!”

“ქუშმა შვა ნებროთი…” აქ შეიძლება ვივარაუდოთ თუ რაოდენ დაბალი სოციალური სტატუსი გააჩნდათ იმ დროის ქალებს, რადგან მათ მშობლათაც არ იხსენიებენ და მამაკაცს მიაწერენ იმ თვისებასაც, შობასაც კი, რომელიც ქალის ბუნებას განეკუთნება და მას ღმერთმა უბოძა.

ასე მივდივართ დაბადების მე-11 თავამდე, სადაც მსგავსადაა დაწერილი:

” თერახმა შვა აბრამი, ნახორი და ჰარანი; ჰარანმა შვა ლოტი… “

 

ევას შემდეგ, „დაბადებაში“ მკითხველზე ძლიერ შთაბეჭდილებას ახდენს სარა.

სარა, თავისი სილამაზის წყალობით საფარველად გაუხდება ქმარს-აბრამს.  

„როცა მიუახლოვდა ეგვიპტეს, უთხრა სარაის, თავის ცოლს: ვიცი, ლამაზი შესახედავი ქალი ხარ.

დაგინახავენ ეგვიპტელები და იტყვიან, ამ კაცის ცოლიაო; მე მომკლავენ, შენ კი ცოცხალს დაგტოვებენ.

თქვი, რომ და ხარ ჩემი, რათა კარგად მომეპყრან შენი გულისთვის და გადავრჩე შენი წყალობით.“ (დაბ. 12: 11-13)

ბიბლიის ამ ნაწილში ზოგი ქალთა უაღრესად უუფლებო მდგომარეობს ხედავს, ქალი იმდენად უსუსური და არასაჭირო არსებაა, რომ მას ქმარი სხვა კაცისთვის იმეტებს, ოღონდ კი თვითონ გადარჩეს, ქალი კი ქმრის ამ გადაწყვეტილებას ვერ ეწინააღმდეგება.

მე სხვაგვარად ვფიქრობ, ჩემი აზრით აქ საქმე ეხება მესიანისტურ აზროვნებას, რომელიც ძველი აღთქმის ქალებისთვისაც იმდენად იყო მნიშვნელოვანი, რამდენადაც მამაკაცებისთვის. აბრამის გადარჩენა არ ნიშნავს ერთი სიცოცხლის გადარჩენას.

 ყველაფერს სჩადიან დიდი პატრიარქები, ჩვენთვის მიუღებელსაც მიმართავენ, დაწყებული ხარჭებთან დაქორწინებით, რძლებთან დაწოლით, ხოცვით და ჟღლეტით, ცოლის დად გამოცხადებით და ა.შ. ოღონდ მესიანისტური სისხლი უნდა გადარჩეს, აღთქმა უფლისა უნდა შესრულდეს, რაგდან “კურთხეული იქნება … მიწიერთა მთელი მოდგმა. “

სხვანაირად ვერ გავიგებთ ბევრ რამეს, სხვანაირად ვერ გავუგებთ სარას, რომელიც აბრამის უცნაურ წინადადებას უსიტყვოდ დაეთანხმა. არსად არ წერია როგორ იტანჯებოდა სარა ფარაონის ხარჭათა შორის ყოფნით, მაგრამ აშკარაა რომ იგი ისევე ლოცულობდა თავისუფლებისათვის, როგორც მოგვიანებით მისგან წარმოშობილ ერს გამოიყვანს მოსე ისევ ეგვიპტიდან.

ასე ავდივართ მეთექვსმეტე თავამდე, იქ საერთოდ უცნაური ამბავი ხდებე, ცოლს თავად მოყავს ხარჭა ქმრისათვის. შესანიშნავად იცის სარამ შვილი რომ არ ჰყავს, ეს უფლით არის და ისიც იცის რომ აბრამისგან უნდა გამრავლდეს რჩეული ერი, ჰოდა ზრუნავს, “ვინძლო შვილიერი შეიქმნე მისგანო” კი არა ეუბნება “შევიქმნეო” ანუ მე გავხდე დედა მისითო.

აგრესიულ  ფემინისტებს ბიბლიის ეს ნაწილიც დისკრიმინაციული მიაჩნიათ ქალთა მიმართ. მათი აზრით, ირღვევა ხარჭის უფლება ბავშვზე. ამ შემთხვევაში ფემინისტთა ორმაგ სტანდარტებთან გვაქვს საქმე. მრავალი ათასი წლის წინ არსებული ხარჭის ინსტიტუტი დღევანდელ სუროგატ დედას მოგაგონებთ, მიუხედავად იმისა, რომ ქალი შობს, ბავშვზე ყველა უფლება იმ ცოლ-ქმარს აქვს, რომელთა ნებითაც სუროგატი დედის დაქირავება მოხდა. ფემინისტები კი სუროგატი დედობის დაკანონების მომხრენი არიან, რადგან ეს ქალის უფლებად და პრივილეგიათაც კი მიაჩნიათ.

 სამი წელი გავიდა სარას გარდაცვალებიდან თუმცა მისი ვაჟი კვლავაც დასტიროდა დედას. საჭირო იყო ოჯახში რძლის შემოყვანა და ისააკმაც ცოლი მოიყვანა-რებეკა. სარრა და რებეკა, დედამთილი და რძალი, მათ ერთმანეთი არასოდეს უნახავთ, მაგრამ მათი სიცოცხლე ძალიან გავდა ერთმანეთისას.

 რძალი, როგორც დედამთლი გახდა ღირსი ღმერთთან პირისპირი ლაპარაკისა, სარამ სამი სტუმრის სახით გამოცხადებულ ღმერთს ესაუბრა და მისგან შეიტყო რომ შვილი ეყოლება და შეიტყო მისი შვილის მომავალი (გამრავლება, გაძლიერება), იგივე მოხდა რებეკასთანაც.  ღვთის წყალობით დაორსულებულ რებეკას მუცელში უცნაური რაღაც ხდება, მსგავსს რამეს ბიბლიას არც აქამდის და არც ამის შემდეგ არ ახსენებს, ორი ტყუპი ერთმანეთს “ებრძვის” და ეს არაა ჩვეულებრივი ფეხუკუნების ტყაპუნი მუცელში J  არამედ რაღაც სხვა და უცნაური, ეს არ მოსწონს რებეკას და ბიბლია წერს:

 

„ეჯაჯგურებოდნენ ერთმანეთს შვილები მის საშოში და თქვა ქალმა: თუ ასეა, რიღასთვის ჩამესახნენ? და წავიდა უფლისათვის შესაკითხად.

უთხრა უფალმა: ორი ხალხია შენს მუცელში, ორი ტომი გამოვა შენი საშოდან; ერთი ტომი მეორეზე ძლიერი იქნება, უფროსი უმცროსს დაემორჩილება.

 მოაწია მშობიარობის ჟამმა და, აჰა, ტყუპები არიან მის მუცელში“ (დაბ. 25:22-24)

 

ასე დადიოდნენ უფალთან ძველი აღთქმის ქალები შესაკითხად, რაც პირდაპირ მიუთითებს მათ უფლებრივ მდგომარეობაზე. ქალები, რომლებიც ღირსნი ხდებოდნენ უფალს ჰქონოდა მათთან დიალოგური კავშირი, დაფასებულნი უნდა ყოფილიყვნენ ძველი აღთქმის, კერძოდ „დაბადების“ დროინდელ საზოგადოებაში.

 შვა რებეკამ ორი ძე, ჯერ ესავი და შემდგომ იაკობი (დაბ. 25:25-26) ვაჟების აღზრდისას ვლინდება რებეკას მტკიცე ხასიათი. რებეკა ახდენს რევოლუციურ გადატრიალებს საზოგადოების ცნობიერებაში, ის უმცროსს აქეზებს გახდეს უფროსი. 

როგორც კი დაინახა რებეკამ ხასიათის სისუსტე მის პირველ ძე, ესავში, მისი განსაკუთრებული სიყვარული იაკობისადმი გადაიზარდა მტკიცე გადაწყვეტილებაში, რომ იგი უნდა გახდეს პირველი და მიიღოს მთავარი კურთხევა ისააკისაგან, ეს მოხდება “გამოტყუებით”, იმიტომ რომ მართლაც იაკობი იყო რჩეული, ის ბაჯგვლიანი, უხეში, მონადირე და პირმშოების ცერცვზე გამყიდველი ესავი ვერ გახდებოდა უფლის ხალხის შთამომავალი, იგრძნო ეს რებეკამ, საკუთარ ქმარსაც შეეწინააღმდეგა მისი საქციელით ( ეს პირველად ხდება საერთოდ) და დაავალა იაკობს მამის გაცურება, რომელიც გაოცდა კიდეც:

 

„ხომ მატყუარა გამოვჩნდები მის (მამის) თვალში; კურთხევას კი არა, წყევლას დავითევ თავზე.

უთხრა დედამისმა: ჩემზე იყოს ის წყევლა, შვილო, ოღონდ დამიჯერე“ (დაბ: 27:12-13)

არანაირი წყევლა რებეკაზე არ მოსულა, რადგან მან აღასრულა ღვთის ნება; გაისმა ხმა კურთხევისა “წყეულიმც იყოს მაწყევარი შენი, კურთხეულ იყოს მაკურთხეველი შენი!” ესავის გასაგები გაბრაზების გამო, იაკობს დედა გაქცევას ურჩევს და ისევ შემოდის მტკიცე და დროული გადაწყვეტილებით რებეკა:

 

„ემცნო რებეკას ესავის, თავისი უფროსი შვილის ნათქვამი; მოაყვანინა იაკობი, თავისი უმცროსი შვილი და უთხრა: აჰა, მოსაკლავად გემუქრება შენი ძმა ესავი.

ახლა მომისმინე, შვილო. ადექი და ჩემს ძმასთან, ლაბანთან, გაიქეცი ხარანში.

ერთხანს იცხოვრე მასთან, სანამ ბრაზი არ გაუვლის შენს ძმას.

სანამ არ გაუვლის შენი მტრობა და დაავიწყდება, რაც უყავი, შეგატყობინებ და წამოგიყვან იქიდან. რატომ დაგკარგოთ ორთავენი ერთ დღეს?“ (დაბ: 27:42-45)

 

და ქმარსაც ითანხმებს რომ გაუშვას იაკობი, აქ ცოტა არ იყოს ეშმაკობითაც, რებეკა ქმარს ატყუებს, კი არ ეტყვის მის ძმას განვარიდოთო, კამათი რომ არ გამოიწვიოს, არამედ ვითომ ცოლის მოყვანის გამო უშვებს:

„უთხრა რებეკამ ისაკს: შემაძულეს სიცოცხლე ხეთელმა ქალებმა; თუ იაკობმაც ხეთელებისგან მოიყვანა ცოლი, ამ ქვეყნის ქალები რომ არიან, ისეთი, რაღად მინდა მაშინ თავი ცოცხალი?“ (დაბ: 27-46)

და გააშვებინებს იაკობს, რომ მისი ტომიდან აირჩიოს საცოლე

 

რებეკაში ჩანს რომ მაშინდელი ქალები დამოუკიდებლად მოაზროვნენი იყვნენ და საჭიროების შემთხვევაში ქმრისგან უკითხავად იღებდნენ გადაწყვეტილებას, ვაჟიც დედას უფრო ენდობა ვიდრე მამას, რაც პატრიარქალური საზოგადოებისთვის წარმოუდგენელი და დაუშვებელი რამ არის.

 

ჩვენი შემდეი გმირია რახელი, მან მოახერხა  მძიმე, პატრიარქალურ, მკაცრ ძველ აღთქმაში  პირველად ( და მგონი უკანასკნელიც) სიყვარულის გამო მამაკაცი აეტირებინა. (აკოცა იაკობმა რახელს და ხმამაღლა ატირდა-დაბ: 29:11) კაცის ტირილი ქალის გამო მიუთითებს, ქალთა დაფასებას მამაკაცის მიერ, უფრო მეტიც, ქალი შეიძლება ყოფილიყო ცხოვრების აზრი. სხვა ახსნა არ მოეძებნება იმას, რომ იაკობი 14 წელს იმუშავებს სიმამართან, რათა რახელი დაიმსახუროს, „შეუყვარდა იაკობს რახელი და უთხრა ლაბანს: შვიდ წელიწადს გემსახურები რახელისთვის, შენი უმცროსი ასულისთვის“ (დაბ. 29:18)

თხრობაში შემოდის რახელის და ლეა, ირღვევა მონოგამია, იაკობს ცოლად ორივე და მოჰყავს. იაკობი უფრორე მისი პირველი სიყვარულისაკენ გადაიხრება-რაქელისაკენ, ხოლო ლია დაიჩაგრება, უფალი დაჩაგრულს გამოექომაგება (იაკობის საპირისპიროდ) და ლია ზედიზედ 4 ვაჟს უშვებს და რაქელი ბერწი იქნება და მეტიც, სწორედ მეოთხე ვაჟი ლიასი – იუდა არის უფლის ტომის წინაპარი. ამ ეპიზოდიდან ჩანს, რომ ძველი აღთქმის უფლისთვისაც არ არის განსხვავება ქალსა და მამაკაცს შორის და დამსახურებულად მიუზღვავს ერთსაც და მეორესაც.

 

ამ რამდენიმე ქალზე დაყრდნობით შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ ბიბლიაში თუ ქალი არის ნახსენები აუცილებლად მნიშვნელოვანია და აუცილებლად საინტერესო.

 

 

 

 

დევნილიდან მდევნელამდე

სოციოლოგიაში არსებობს ტერმინი აგრესორთან იდენტიფიკაცია. მოცემული მოვლენა, რომელსაც სტოკჰოლმის სინდრომსაც უწოდებენ, მსოფლიოს რამდენიმე ქვეყანაში, სხვადასხვა ვითარებაში განმეორდა. ამ დროს ყოფილი მსხვერპლი ხდება ჯალათი. აგრესორის ქმედებებთან გაუცნობიერებული სოლიდარობით, ადამიანს ან ადამიანთა ჯგუფს იმედი აქვს, რომ აგრესორი ადრინდელ ზიანს ვერასდროს მიაყენებს.

დაახლოებით მსგავსი ვითარება იყო 2010 წლის გაზაფხულზე ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის წინ, როდასაც რელიგიური ფუნდამენტალისტები დაუპირისპირდნენ განსხვავებულად მოაზროვნე საზოგადობის რაღაც ნაწილს. ქართველები ხშირად ვამბობთ ხოლმე „წიწილებს შემოდგომაზე ითვლიანო,“ ეს სწორედ ის შემთხვევაა, როდესაც მოცემული ანდაზით უნდა ვიხელმძღვანელოთ.

თითქმის ერთი წლის გასვლის შემდეგ ნათელი ხდება თუ რა მძიმე დარტყმა მიაყენა ექსტრემისტულმა რელიგიურმა დაჯგუფებებმა საქართველოს სასულიერო ცხოვრებას. მას შემდეგ, რაც ჩემს სანაცნობო წრეს განვუცხადე, რომ სასულიერო პირი მინდა გავხდე, მათი დამოკიდებულება ჩემდამი სანგრძნობლად შეიცვალე, მათვის ჩემთან ურთიერთობა უხერხულობას წარმოადგენდა. საზოგადოებაში შეინიშნება ქრისტიანოფობიის პირველადი ნიშნები. ამის ნათელი მაგალითი ქართულ ინტერნეტ სივრცეში გამოჩენილი გვერდებიცაა, სადაც შეურაცხყოფას აყენებენ ქრისტიანების საკრალურ მცნებებს.

ქრისტიანების კრიტიკოსებისათვის ყველაზე ძლიერი არგუმენტი, ხშირ შემთხვევაში, თავად მართლმადიდებლები არიან.

ქრისტიანობის შესახებ ჩვენი აპოსტასიური დროის მართლმადიდებლების მიხედვით მსჯელობენ.

ქრისტიანობა სიყვარულის რელიგიაა, მაგრამ მასზე, სამწუხაროდ ქრისტიანთა ბოროტებისა და სიძულვილის მიხედვით საუბრობენ.

ქრისტიანობის კომპრომეტაციას არა მარტო ქრისტიანები, არამედ ქრისტიანობისა და ეკლესიის ისტორიაც ახდენს.

მას შემდეგ რაც ქრისტიანები გამოქვაბულებიდან გამოვიდნენ და დევნილის სტატუსი მოიშორეს, თვითონ იქცნენ მდევნელებათ.როდესაც ბავშვი ვიყავი, ჩემს მშობლებს ხშირად მოუყოლიათ, რომ აღდგომის შემდეგ, დიდ ორშაბათს, თუ მასწავლებელი მათ ხელებზე წითელ საღებავს აღმოაჩენდა ან ჩანთებში შეღებილ კვერცხებს უპოვნიდა, აუცილებლად დასჯიდა.დღეს სიტუაცია პირიქით არის, აგრესორი მასწავლებელი აგრესორმა მმკ-მ ჩანაცვლა, რომელიც ცდილობს თავს მოგვახვიოს მისი იდეოლოგია დაუნდობელი და მრისხანე ღმერთის შესახებ.

მართლმადიდებლობის მოწინააღმდეგეთაც და მის დამცველებსაც ხშირ შემთხვევაში ერთი რამ აერთიანებთ, ეს თეოლოგიური სიბნელეა. მეამბოხე ახალგაზრდების რაღაც ნაწილს, რომლებიც ინტერნეტ სივრცეში ქმნიან გვერდებს „მე აღმაგზნებს ჩემი პატრიარქი“ და ამ გზით ცდილობენ მართლმადიდებელ ფუნდამენტალისტებს სამაგიერო გადაუხადონ ჩადენილი დანაშაულებებისათვის, არ ესმით, ქრისტეს ბრალი არ მიუძღვის იმაში, რომ მის მცნებებს არ ასრულებენ.

„წმიდა ინკვიზატორებს,“ მმკ-ს სახით კი ავიწყდებათ პარადოქსალური სახარებისეული არითმეტიკა, რომლის მიხედვითაც ერთი ადამიანი ყოველთვის ფასეული და მნიშვნელოვანია ოთხმოცდაცხრამეტზე. ორი განსხვავებული საზოგადოება ერთმანეთს აკრიტიკებს ისე, რომ არ იცნობენ ერთმანეთის იდეოლოგიას. რელიგიური ფანატიკოსები კი თავიანთთანაც, ყოველშემთხვევაში იმასთან რაც დეკლარირებული აქვთ, მწყრალად არიან.

არავის უნდა დაავიწყდეს, რომ ქრისტიანობამ დაგმო მოწამეთა ეკლესიის, იგივე ადრეული ეკლესიის მონტინისტური სწავლება. მონტინისტი აპოლოგეტების წარმოდგენით, ეკლესია სულიწმინდის განსაკუთრებული ნიჭების მიმღებ ადამიანთა კრებული იყო. როგორც აღვნიშნე, ქრისტიანობამ მონტინიზმი მალევე უარყო, ასე რომ, საეკლესიო იერარქთა ცოდვები ეკლესიის ღვთიური არსიდან არ გამომდინარეობს და მის სიწმინდეს ოდნავადაც ვერ აკნინებს.

ქრისტიანოფობია შეიძლება გადაიქცეს თანამედროვე მსოფლიოს ისეთ სენად, როგორიცაა ჰომოფობია. ამის ნიშნები შეინიშნება თანამედროვე ევროპულ ლიტერატურაშიც. ფრანგი მწერლის, მარტენ პაჟის წიგნები, რომელიც საქართველოში ლამის ბესტ-სელერად იქცეს, შეიძლება თამამად ჩაითვალოს ქრისტიანოფობიის საშიში ტალღის დასაწყისად. ამასვე ემატება ის აქტივობები რაც ქართულ ინტერნეტ სივრცეშია, ამ ყველაფერს კი ნოყიერ ნიადაგს უქმნის, ყოველ კვირას „youtube.com”-ზე და “myvideo.ge”-ზე გამოქვეყნებული, ფუნდამენტალისტების სულიერი მოძღვრების ქადაგებანი.

უფალი არ კლავს

მაშინ როდესაც მთელი მსოფლიო იაპონიაში ცუნამის შედეგად დაღუპულ ადამიანებს გლოვობდა, საქართველოში დეკანოზმა დავით ქვლივიძემ მომხდარი ტრაგედია ღვთის სასჯელად და უფლის სამართლიან გადაწყვეტილებად მონათლა.
მართლმადიდებლური ეკლესიების მაღალ იერარქთათვის ახალი არ არის ბუნებრივ კატაკლიზმებში უფლის დადანაშაულება. დაახლოებით, ერთი წლის წინ ჰაიტიში მომხდარ მიწისძვრაში მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქმა, კირილემ ღმერთს დასდო ბრალი. ქართველი დეკანოზის გუშინდელი განცხადებაც ზუსტად იმეორებდა რუსი იერარქის პათოსს, რაც მორწმუნეთთათვის თუნდაც იმიტომ უნდა იყოს მიუღებელი, რომ ეწინააღმდეგება ქრისტიანობის ძირეულ პრინციპებს.

დეკანოზი ქვლივიძის ქადაგების მოსმენის შემდეგ შეიძლება დავასკვნათ, რომ ღმერთს ორმაგი ბუნება აქვს, კეთილი და ბოროტი. უფლის კეთილი ნაწილი ჩვენზე ზრუნავს, ბოროტი კი დრო და დრო ბუნებრივი კატაკლიზმებით გვასაჩუქრებს, უფლის მსგავსი სახით წარმოდგენას დუალიზმი ეწოდება, რაც ქრისტიანობისთვის მიუღებელია.

დუალისტური ხედვა დამახასიათებელი იყო ანტიკური ეპოქოსთვის, დღეს კი მას, პირობითად, შეიძლება ვუწოდოთ „პლატონისეული ქრისტიანობა.“ ალბათ, ისევე როგორც პლატონის ეპოქაში XXI საუკუნის საქართველოშიც, ადამიანთა და მღვდელმსახურთა გარკვეულ ნაწილს უფალი სასწორით ხელში მდგომი წარმოუდგენია. სასწორის მარცხენა მხარეს ერის ცოდვები იდება, მარჯვენაზე კი კეთილი საქმეები. ამ ხალხის მტკიცებაზე დაყრდნობით, შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ იაპონელების სასწორმა მარცხნივ გადაიწია და ღვთის „სამართლიანმა“ სასჯელმაც არ დააყოვნა.

უფლის მსგავსი სახით წარმოდგენას აკრიტიკებს კანადის მართლმადიდებლური ეკლესიის გადამდგარი არქიეპისკოპოსი ლაზარე პუჰალო. თავის ერთ-ერთ თეოლოგიურ ნაშრმში ის ამბობს: „ბოროტი და კეთილი საქმეების აწონვისა და ერთის მეორით გამოსყიდვის ეს პროცედურა ძალიან უცნაურია და ქრისტიანულ ზნეობრიობაში უცხო ელემენტი შემოაქვს. კეთილი საქმეები არ არის ფული, რითაც შეგვიძლია ზეციურ სასუფეველში შესვლის ნებართვა ვიყიდოთ, ან ის, რაც შეიძლება ღმერთს წარვუდგინოთ და უფალი კი, როგორც კრედიტორი, ვალდებული იქნება გამოხსნა მოგვცეს“

საღვთო გადმოცემაზა დაყრდნობით შეგვიძლია ვთქვათ, რომ უფალი არ არის ისეთი მსაჯული, როგორც მას დღეს მრავალი უწოდებს, იესო ქრისტე ასევე არ არის საქმის მომრიგებელი, რომელიც ხელშეკრულების ფარგლებში მოქმედებს, არამედ ჩვენი შემოქმედი და გამომხსნელი ღმერთია.

მიუხედავად დეკანოზი დავით ქვლივიძის მტკიცებისა ძნელი წარმოსადგენია მხსნელად მოვლენილმა ღმერთმა დაგსაჯოს. ეს ეწინააღმდეგება სახარებისეულ პრინციპებსაც, „იმიტომ კი არ მოავლინა ღმერთმა თავისი ძე წუთისოფლად, რომ განეკითხა წუთისოფელი, არამედ გადარჩენილიყო წუთისოფელი მის მიერ“ (იოანე 3:17)

თუმცა დეკანოზი დავით ქვლივიძე ცდილობს დაგვარწმუნოს, რომ უფალი უშვებს ადამიანთა წამებასა და მათ საზარელ სიკვდილს, სახარება საწინააღმდეგოს ამტკიცებს.